Kla jou kind oor rugpyn?
Hier is wat jy moet weet
Van swak postuur tot ruggraatkrommings: ontdek waarna om op te let, hoe om jou kind te ondersteun en wanneer om hulp te kry.
Kla jou kind oor rugpyn? Hier is wat jy moet weet
As ouers verwag ons gewoonlik om van seer knieë, skrape en bloukolle te hoor. Maar wat gebeur wanneer jou kind begin kla dat sy of haar rug seer is?
Dalk kla jou kind ná ’n lang skooldag oor rugpyn. Miskien is dit seer wanneer hulle by ’n lessenaar sit, afbuk om iets op te tel of aan sport deelneem.
Hoewel ’n swaar skooltas of swak postuur soms ’n rol kan speel, is dit belangrik om eers te verstaan waar die pyn vandaan kom.
Kom ons begin by die basiese vrae
Wanneer jou kind oor rugpyn kla, probeer eers ’n bietjie meer uitvind:
- Was daar ’n besering? Het jou kind geval, hul rug gestamp, ’n ongeluk gehad of hulself tydens sport beseer?
- Wanneer het die pyn begin? Het dit skielik begin, of pla dit jou kind al vir ’n paar weke?
- Waar is die pyn? Is dit in die boonste rug, tussen die skouerblaaie, in die middel van die rug of nader aan die middellyf? Trek dit af na die boude of bene?
- Wat maak die pyn erger? Let op of dit erger word wanneer jou kind buk, draai, lank sit of staan, of aan sport deelneem.
- Wat help? Voel jou kind beter wanneer hulle van posisie verander of ’n aktiwiteit staak? Hou die pyn aan wanneer hulle rus?
Hierdie vrae kan jou help om die probleem beter aan ’n dokter te verduidelik. Dit gee nuttige leidrade, maar sê nie noodwendig wat fout is nie.
Onthou: Rugpyn by kinders kan onder meer deur spierverrekking, ’n besering of herhalende bewegings tydens sport veroorsaak word. Aanhoudende of onverklaarbare rugpyn moet egter nie sommer as groeipyne of die gevolg van ’n swaar skooltas afgemaak word nie.
Wanneer moet jy jou kind laat ondersoek?
Jy kan met jou huisdokter, fisioterapeut of biokinetikus begin gesels om te bepaal wat die beste volgende stap is. ’n Huisdokter kan moontlike mediese oorsake ondersoek en besluit of verdere toetse of ’n spesialis nodig is.
Laat jou kind ondersoek indien hulle:
- Erge rugpyn het of gereeld oor rugpyn kla.
- Pyn het wat erger word of nie verbeter nie.
- Rugpyn ná ’n beduidende val, ongeluk of besering ontwikkel.
- Gereeld wakker word omdat die rug seer is.
- Koors of onverklaarbare gewigsverlies saam met rugpyn het.
- Pyn ervaar wat by die been aftrek, veral met tinteling, gevoelloosheid of swakheid.
- Sukkel om te loop, hul balans te behou of nuwe spierswakheid ervaar.
- Rugpyn het wat skool, sport, slaap of gewone aktiwiteite beïnvloed.
Kry dringend mediese hulp
Kry dringend hulp indien jou kind skielik beheer oor hul blaas of dermbewegings verloor, gevoelloosheid rondom die lies ontwikkel, of skielike of toenemende swakheid in die bene ervaar. Ernstige beserings moet ook dringend ondersoek word.
Rugpyn by kinders jonger as 10 jaar verdien mediese aandag, veral as dit aanhou of daar nie ’n duidelike rede daarvoor is nie. Jy hoef nie te wag totdat die pyn baie erg is voordat jy raad vra nie.
Kan jou kind se postuur ’n rol speel?
Dink aan hoe jou kind sit wanneer hulle huiswerk doen, speletjies speel of televisie kyk. Sit hulle dikwels opgekrul op die rusbank, leun hulle oor ’n lessenaar of bly hulle ure lank in dieselfde posisie?
Wanneer ’n kind lank in dieselfde posisie bly, kan die spiere moeg of ongemaklik raak. Ongemaklike posisies kan tot pyn bydra, veral as die kind reeds spierverrekking ervaar.
Daar is egter ’n belangrike verskil tussen swak postuur, rugpyn en ’n mediese toestand wat die vorm van die ruggraat verander. ’n Kind wat krom sit, het nie noodwendig ’n probleem met die ruggraat nie.
Eenvoudige wenke vir beter postuur
- By ’n lessenaar: Pas die stoel en tafel aan sodat jou kind gemaklik sit en die voete ondersteun word.
- Selfoon of tablet: Moedig hulle aan om die skerm nader aan ooghoogte te hou.
- Tydens huiswerk: Neem kort beweegpouses.
- Televisie en speletjies: Moedig gereelde posisieveranderinge aan.
- Wanneer hulle staan: Moedig ’n gemaklike, natuurlike houding aan sonder om die liggaam styf te hou.
- Tydens speel: Maak tyd vir stap, hardloop, klim en ander ouderdomsgepaste aktiwiteite.
Goeie postuur beteken nie dat ’n kind die hele dag in een perfekte posisie moet sit nie. Dit gaan oor gereelde beweging, die opbou van spierkrag en die vermyding van posisies wat herhaaldelik ongemak veroorsaak.
Wat is sciatica, en kan kinders dit kry?
Sciatica is pyn wat ontstaan wanneer ’n senuwee in die lae rug geïrriteerd of onder druk is. Die pyn begin dikwels in die lae rug of boud en trek dan af langs een been. Dit kan skerp, skietend of brandend voel.
’n Kind kan ook tinteling, gevoelloosheid of swakheid in die aangetaste been ervaar.
Sciatica kom nie algemeen by kinders voor nie. Pyn wat by ’n kind se been aftrek, moet dus nie sommer as sciatica bestempel word nie. Laat die oorsaak ondersoek, veral as daar tinteling, gevoelloosheid of swakheid is.
Skoliose, kifose en lordose: Wat is die verskil?
Hierdie name beskryf verskillende maniere waarop die ruggraat kan krom. Die ruggraat het natuurlike kurwes wat help om die liggaam te ondersteun en beweging te absorbeer. Probleme kan ontstaan wanneer ’n kurwe buitengewoon groot is of weens ’n onderliggende toestand ontwikkel.
Skoliose: ’n Sywaartse kromming
Skoliose is wanneer die ruggraat sywaarts krom en ook kan draai. Van agter kan dit soos ’n C of S lyk. Ouers kan soms opmerk dat een skouer hoër as die ander is, een heup meer uitstaan of een skouerblad meer prominent lyk.
Skoliose word dikwels gedurende die groeijare opgemerk. By die algemeenste soort, idiopatiese skoliose, is die presiese oorsaak onbekend. ’n Swaar skooltas en gewone swak postuur veroorsaak nie die algemeenste vorm van idiopatiese skoliose nie.
Beteken skoliose outomaties dat jou kind geopereer moet word?
Nee. Behandeling hang onder meer af van die grootte van die kromming, die kind se ouderdom, hoeveel groei nog oor is en of die kromming verander.
Baie kinders met ’n ligte kromming benodig gereelde opvolgbesoeke. Afhangend van die geval, kan behandeling waarneming, ’n stut of ander sorg onder leiding van ’n spesialis insluit. Chirurgie word gewoonlik oorweeg wanneer ’n kromming ernstiger is of vererger.
Oor die grade van skoliose
Volgens die mediese definisie word ’n sywaartse kromming van meer as 10 grade gewoonlik as skoliose geklassifiseer. Dit beteken nie dat elke kind met so ’n kromming behandeling of chirurgie nodig het nie.
In my eie konsultasie het my ortopediese spesialis ’n behandelingsbenadering verduidelik wat van die graad van die kromming, groei en ander faktore afhang. Dit is nie ’n universele riglyn vir elke kind nie. Behandelingsbesluite moet deur die toepaslike spesialis geneem word.
Chirurgie word dikwels eers by groter of progressiewe krommings, dikwels rondom 45–50 grade of meer, oorweeg. Die kind se groei, simptome en verloop van die kromming speel ook ’n rol.
Kifose: ’n Oormatig geronde boonste rug
Kifose beskryf ’n uitwaartse kromming van die boonste rug. Almal het ’n natuurlike kurwe in hierdie gedeelte, maar wanneer die kurwe buitensporig raak, kan die boonste rug opvallend gerond lyk.
Soms hou die voorkoms verband met postuur en verander dit wanneer die kind regop staan. In ander gevalle is die kromming meer vas en kan dit met die vorm van die werwels of ’n ander mediese toestand verband hou.
Lordose: ’n Oordrewe inwaartse kromming van die lae rug
Lordose verwys na die inwaartse kurwe van die lae rug. ’n Sekere mate hiervan is normaal. Wanneer die kurwe buitengewoon uitgesproke is, kan die lae rug baie hol lyk, met die maag wat vorentoe uitstaan en die boude wat meer prominent lyk.
’n Dokter kan beoordeel of die kurwe buigsaam is en of verdere ondersoek nodig is.
- Skoliose: Die ruggraat krom sywaarts.
- Kifose: Die boonste rug is oormatig gerond.
- Lordose: Die inwaartse kurwe van die lae rug is oordrewe.
Hierdie toestande is nie dieselfde nie. As jy ’n ongewone kromming, ongelyke skouers of heupe, of ’n aanhoudende verandering in jou kind se postuur opmerk, maak ’n afspraak vir ’n ondersoek.
Kan jou kind se skooltas te swaar wees?
’n Swaar of swakpassende skooltas kan bydra tot spierverrekking en ongemak in die rug, nek en skouers. Die navorsing ondersteun egter nie die bewering dat swaar skooltasse die meeste gevalle van skoliose veroorsaak nie.
Hoe swaar behoort ’n skooltas te wees?
’n Algemene praktiese riglyn is om die skooltas se gewig op ongeveer 10–15% van die kind se liggaamsgewig of minder te probeer hou. Dit is ’n voorsorgmaatreël, nie ’n waarborg dat ’n kind nooit rugpyn sal ontwikkel nie.
Hoe kan jy jou kind se skooltas veiliger maak?
- Gebruik albei skouerbande.
- Verstel die bande sodat die tas naby die rug sit.
- Pak swaarder boeke naby die rug.
- Verwyder onnodige items.
- Let op of jou kind skeef leun of sukkel om die tas te dra.
- Oorweeg ’n tas met wiele indien die skool dit toelaat.
Wat van sport, aktiwiteite en strekke?
Kinders het beweging nodig om krag, koördinasie en gesonde gewoontes te ontwikkel. Sport is oor die algemeen voordelig, maar herhalende bewegings, te veel oefening sonder genoeg rus of ’n besering kan soms rugpyn veroorsaak.
Strekke kan help wanneer ongemak met stywe spiere verband hou, maar dit is nie die regte behandeling vir elke soort rugpyn nie. ’n Fisioterapeut kan geskikte strek- of versterkingsoefeninge aanbeveel; ’n biokinetikus kan, waar toepaslik, help om ’n oefenprogram op te stel.
Moenie ’n kind dwing om verder in ’n strek in te beweeg of verwag dat hulle deur pyn moet oefen nie. Staak ’n oefening as dit pyn, tinteling, gevoelloosheid of swakheid veroorsaak. Daar is nie een strek wat skoliose kan regstel nie.
Wat is die belangrikste om te onthou?
Wanneer jou kind oor rugpyn kla, moenie dadelik aanvaar dat dit deur ’n swaar skooltas of swak postuur veroorsaak word nie. Luister na jou kind, let op moontlike beserings en probeer vasstel wanneer die pyn begin het en wat dit beter of slegter maak.
As die pyn aanhou, vererger of met waarskuwingstekens gepaardgaan, kry mediese raad. Skoliose, kifose en lordose is verskillende toestande, en ’n kind met ’n ongewone ruggraatkromming het nie noodwendig chirurgie nodig nie.
As ouer hoef jy nie self ’n diagnose te maak nie. Jy hoef bloot bewus te wees, na jou kind te luister en hulp te kry wanneer jy bekommerd is.
Skoliose, kifose en lordose: drie verskillende tipes ruggraatkromming.
Hierdie artikel is vir algemene inligting en vervang nie professionele mediese advies, diagnose of behandeling nie. Kontak ’n gekwalifiseerde gesondheidswerker vir advies oor jou kind se spesifieke situasie.